रसीपुरम कृष्णस्वामी अय्यर लक्ष्मण (आर. के. लक्ष्मण)
* रसीपुरम कृष्णस्वामी अय्यर लक्ष्मण (२४ ऑक्टोबर १९२१ – २६ जानेवारी २०१५) हे भारतीय व्यंगचित्रकार, चित्रकार आणि विनोदकार होते.
* ‘द कॉमन मॅन’ या प्रसिद्ध व्यक्तिरेखेच्या निर्मितीसाठी आणि *द टाइम्स ऑफ इंडिया*मधील ‘यू सेड इट’ या दैनिक व्यंगचित्रासाठी ते विशेष प्रसिद्ध होते.
* कारकिर्दीच्या सुरुवातीला त्यांनी स्थानिक वृत्तपत्रे आणि मासिकांसाठी अर्धवेळ व्यंगचित्रकार म्हणून काम केले.
* महाविद्यालयीन विद्यार्थी असताना त्यांनी त्यांचे मोठे बंधू आर. के. नारायण यांच्या कथा *द हिंदू*मध्ये चित्रित केल्या.
* म्हैसूरच्या महाराजा कॉलेजमध्ये शिक्षण घेत असताना त्यांनी स्थानिक वर्तमानपत्रांसाठी राजकीय व्यंगचित्रे काढली.
* कन्नड विनोदी मासिक *कोरावंजी*साठीही त्यांनी व्यंगचित्रे काढली. या मासिकाचे संस्थापक एम. शिवराम यांनी त्यांना प्रोत्साहन दिले.
* जेमिनी स्टुडिओ, मद्रास येथे त्यांनी उन्हाळी नोकरी केली.
* मुंबईतील *फ्री प्रेस जर्नल*मध्ये त्यांना राजकीय व्यंगचित्रकार म्हणून पहिली पूर्णवेळ नोकरी मिळाली. येथे बाळ ठाकरे त्यांचे सहकारी व्यंगचित्रकार होते.
* १९५१ मध्ये ते *टाइम्स ऑफ इंडिया*मध्ये रुजू झाले. त्यांची ही कारकीर्द पन्नास वर्षांहून अधिक काळ चालली.
* ‘द कॉमन मॅन’ ही त्यांची व्यक्तिरेखा भारतीय समाजातील सामान्य नागरिकाचे प्रतिनिधित्व करणारी ठरली.
* त्यांच्या व्यंगचित्रांमधून राजकीय परिस्थिती, भ्रष्टाचार, सामाजिक विसंगती आणि सामान्य माणसाच्या समस्या यांचे प्रभावी चित्रण केले गेले.
पुरस्कार आणि मान्यता
* पद्मभूषण – भारत सरकार, १९७३
* रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार – पत्रकारिता, साहित्य आणि क्रिएटिव्ह कम्युनिकेशन आर्ट्स, १९८४
* कर्नाटक राज्योत्सव पुरस्कार – कर्नाटक सरकार, १९८३
* पद्मविभूषण – भारत सरकार, २००५
* पत्रकारितेसाठी जीवनगौरव पुरस्कार – CNN-IBN TV18, २००८
* पुणे पंडित पुरस्कार – आर्ट अँड म्युझिक फाउंडेशन, २०१२
* म्हैसूर विद्यापीठाकडून मानद डॉक्टरेट – २००४
* सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल युनिव्हर्सिटीमध्ये त्यांच्या नावाने आर. के. लक्ष्मण अध्यासनाची स्थापना करण्यात आली.
## अशोक चंदनमल जैन
* अशोक चंदनमल जैन (११ एप्रिल १९४४ – १८ फेब्रुवारी २०१४) हे मराठी पत्रकार आणि लेखक होते.
* काही काळ ते *महाराष्ट्र टाइम्स*चे कार्यकारी संपादक म्हणून कार्यरत होते.
पत्रकारिता आणि साहित्यिक कारकीर्द
* १९६४ साली त्यांनी बी.ए.ची पदवी मिळवली.
* महाविद्यालयीन जीवनातच त्यांनी पुण्यातील *दैनिक सकाळ*मधून पत्रकारितेला सुरुवात केली.
* पुढे *तरुण भारत*मध्ये काम केल्यानंतर ते *केसरी*मध्ये रुजू झाले.
* १९६६ साली त्यांनी मुंबईत स्थलांतर केले आणि *महाराष्ट्र टाइम्स*मध्ये काम सुरू केले.
* मुंबईत सुमारे १२ वर्षे काम केल्यानंतर ते *महाराष्ट्र टाइम्स*चे विशेष प्रतिनिधी म्हणून दिल्लीला गेले.
* १९७८ ते १९८९ या काळात त्यांनी दिल्लीहून **‘राजधानीतून’** या नावाने साप्ताहिक वार्तापत्रे लिहिली.
* त्यांच्या चौफेर दृष्टिकोनामुळे, विचक्षण लेखनामुळे आणि खेळकर शैलीमुळे ही वार्तापत्रे लोकप्रिय झाली.
* १९८९ साली ते *महाराष्ट्र टाइम्स*चे सहसंपादक झाले.
* त्यांच्याकडे *महाराष्ट्र टाइम्स*च्या **‘मैफल’** या साप्ताहिक पुरवणीची जबाबदारी सोपवण्यात आली.
* विषयवैविध्य आणि नावीन्यपूर्ण मांडणीमुळे त्यांच्या कार्यकाळात ‘मैफल’ पुरवणीला विशेष प्रतिष्ठा मिळाली.
* पुढे ते *महाराष्ट्र टाइम्स*चे वरिष्ठ सहसंपादक आणि कार्यकारी संपादक झाले.
साहित्यिक लेखन
* अशोक जैन यांनी **‘कलंदर’** या टोपणनावाने **‘कानोकानी’** हे सदर लिहिले.
* या सदरामध्ये राजकीय, सामाजिक, साहित्यिक आणि सांस्कृतिक घटनांवर मिश्कील आणि मार्मिक भाष्य केले जात असे.
* त्यांच्या ‘कानोकानी’ या सदरातील लेखांचे पुस्तक **‘कानोकानी’** याच नावाने प्रकाशित झाले.
* या पुस्तकाचा पुढील भाग **‘आणखी कानोकानी’** या नावाने प्रकाशित झाला.