ललित लेखन

संझगिरी आणि माझी दोस्ती उणीपुरी चाळीस वर्षांची. आमच्या (फिल्मी) आवडी, आमची नट-नट्या - संगीतकार - गायक यांच्याविषयाची मतं, आमचे आदर्श हे तंतोतंत जुळतात. फरक एवढाच (आणि तो केवढा तरी मोठा!) की तो हे सगळं सुरेख पद्धतीनं शब्दबद्ध करू शकतो, त्याच्या खास शैलीत वाचकांपर्यंत पोचवतो. मी फक्त मला हेच तर म्हणायचं होतं', असं मनाला समजावू शकतो. मला (आणि माझ्यासारख्या हजारो वाचकांना, रसिकांना) त्यानं लिहिलेलं मनोमन पटतं आणि खूप आवडतं. आवडावं, असंच तो लिहितो. कारण त्याला फिल्मी जगतातल्या लोकांबद्दल कुतूहल तर आहेच, शिवाय त्याचा त्याविषयीचा अभ्यास आहे, त्याची निरीक्षणं आहेत, हळवं करणाऱ्या आठवणी आहेत, त्यातले बारकावे (बऱ्याचदा गॉसिप्सही) त्याला माहीत आहेत. त्यामुळे या लोकप्रिय फिल्मस्टार्सबद्दलचं त्याचं - गप्पा मारल्यासारख्या, रसाळ आणि मिश्कील शैलीतलं - लेखन अत्यंत वाचनीय झालं आहे. दिलीप प्रभावळकर मेहमूद, किशोरकुमार, प्राण, हेलन या सर्वार्थानं मोठ्या कलाकारांच्या द्वारकानाथ संझगिरी यांनी खास त्यांच्या स्टाईलनं सांगितलेल्या गोष्टी आम्हाला वगळा...

अनाहत ख्रिस्त असे हृदयस्पर्शी शीर्षक प्रभू येशू ख्रिस्तावरील अतिशय वाचनीय अशा संग्रहणीय पुस्तकास देऊन सिध्दहस्त विद्वान लेखक फादर फ्रान्सिस दिब्रिटोंनी श्रध्दावंत वाचकांच्या मनाला साद घातली आहे. हे संपूर्ण विवेचन ख्रिश्चनांचा प्रमाणभूत धर्मग्रंथ बायबल यावर आधारित आहे. लेखक स्वत: कल्पक आणि भावूक असूनही प्रस्तुत लिखाण हे निश्चितच वस्तुनिष्ठ, निष्पक्ष विश्वासार्ह झाले आहे ते बायबलमधील वर्णनाशी सुसंगत असल्यामुळेच. लेखकाची भाषा प्रासादिक, मृदू आणि मवाळ असूनही पुस्तक वैचारिक, विचारपरिप्लुत आहे, हे निस्संशय. प्रभू येशू ख्रिस्त खरा मनुष्य आणि खरा देव आहे. तो परिपूर्ण जीवनाचे दान देणारा मुक्तिदाता आहे. त्यामुळे कोणतेही पुस्तक ख्रिस्ताला संपूर्णतया आपल्या कवेत सामावू शकत नाही, शिवाय फादर दिब्रिटोंनी वेदनेच्या अंगाने ख्रिस्तचरित्राचा वेध घेतला हे योग्यच आहे. तरीही ख्रिस्ताचे अनेकविध पैलूंनी मंडित असे व्यक्तिमत्त्व केवळ वेदनेच्या दृष्टीने संपूर्णपणे समजून घेता येणार नाही. शिवाय केवळ वेदनेच्याच आधारे ख्रिस्तचरित्र व्यक्त करण्यात नैराश्यवादाचा धोका असू शकतो. मानवी जीवनाची सार्थकता आनंदात असणे आवश्यक आहे. येशूची मुक्ती आनंदाचा मूलस्रोत आहे. मी तुम्हाला परिपूर्ण आनंद देईन आणि तुमचा आनंद कुणीही हिरावून घेऊ शकणार नाही! असे ख्रिस्ताचे आशावर्धक आवाहन आहे. अर्थात थोर साहित्यिक दिब्रिटोंचीही हीच भूमिका आहे, हे निश्चित. एक सुंदरसे वैशिष्ट्यपूर्ण आणि लालित्यपूर्ण पुस्तक लिहिल्याबद्दल फादर दिब्रिटो ह्यांचे मी मन:पूर्वक अभिनंदन करतो. बिशप डॉ. थॉमस डाबरे.

दिलीप प्रभावळकर आपल्याला ठाऊक आहेत ते प्रख्यात अभिनेते अन् प्रतिभावान साहित्यिक म्हणून. आपल्या साहित्य, रंगभूमी आणि चित्रपटक्षेत्रातील प्रदीर्घ वाटचालीत त्यांना कितीतरी अनवट प्रसंगांना सामोरं जावं लागलं. आयुष्यातील कितीतरी घटना ध्यानीमनी नसताना अचानकपणे घडल्या. अनेक व्यक्ती योगायोगाने सामोऱ्या आल्या. दिलीप प्रभावळकरांनी स्वत: आपल्या स्मरणसाखळीतील वेगवेगळ्या वळणाच्या कड्यांचं घडवलेलं अफलातून दर्शन.

मुळात तिरपागडी माणसं मला आवडतात. इतरांना विचित्र वाटणार् या त्यांच्या आयुष्यात मी सहज शिरू शकतो. त्यांच्या आयुष्यातले तुकडे उचलून आणू शकतो. भणंग, सरकलेल्या, गोंधळलेल्या, बिचकलेल्या, कुचंबलेल्या आयुष्यांचे कुणाला न दिसणारे कप्पे मी आयुष्यभर चाचपत राहिलो आहे. त्यात ते १९७०चं दशक. कशाकशाने सतत धुमसत असलेल्या, पेटलेल्या माणसांच्या गर्दीत मी होतो. मीही त्या पेटलेल्या काळासारखाच... भणंग. बेबंद. कशाची पर्वा नसलेला. रक्त गरम होतं. - माणसांच्या त्या जंगलात भेटलेली मॅडम' आणि ओतूरच्या एका जुन्या, पडक्या वाड्याच्या भुसभुशीत जमिनी उकरत सुटलेली भागी! तिचा मुलगा झुंग्या, त्याची सर्कीट भावंडं आणि त्या विचित्र अंधारात लपून राहिलेले त्यांचे लैंगिक गुंते! - यांच्या या दोन दीर्घकथा ! एका गोष्टीत मीही आहे. - झुंग्याचं मांजर तो मी !!