All Books

कोकणात आजोबांकडे राहणारी हिरा एक दिवस मुंबईला पोचली, रुपालीला सोबत करण्यासाठी. रुपालीची आणि तिची गट्टी जमली खरी, पण मुंबईतल्या बंदिस्त वातावरणात हिराचे मन रमेना. ती कोकणात परतली. पुढे काय झाले ? वाचूया - हिराची गोष्ट

`हिरवी पोर्ट्रेट्स' हा ललित लेखसंग्रह म्हणजे कोकणच्या अंत:स्पंदनांची रम्य स्मरणयात्रा. बेर्डेंमधला लेखक - दिग्दर्शक - चित्रकार - नेपथ्यकार - पार्श्वसंगीतकार - जाहिरात कलाकार - वाद्यवृंदकार कसा घडत गेला, नावारूपाला आला, याचीही प्रेरणादायक कहाणी या ललित गद्यामधून आपल्याला कळते. कोकणची भूमी अनेक कलावंतांची जन्मदात्री आहे. संगीत, नृत्य, अभिनय, दिग्दर्शन, चित्र, शिल्प अशा अनेकविध क्षेत्रांत कोकणपुत्रांनी व कोकणकन्यांनी आपली गुणवत्ता सिद्ध केलेली आहे. स्वतंत्र प्रज्ञा, जिद्द, उद्यमशीलता, साहसीपणा, एखादं काम अत्यंत चिकाटीने पूर्णत्वास नेण्याची आकांक्षा, श्रद्धाशीलता या गुणांमुळे आपल्या कर्तृत्वाची नाममुद्रा राष्ट्रीय स्तरावर उमटविणारे अनेक गुणीजन कोकणभूमीत निर्माण झाले. आपले भूमिसंस्कार घेऊन स्वत: वाढत राहिले. राष्ट्र, समाज, संस्कृती, धर्म, विविध कला, क्रीडा, शिक्षण, संशोधन, राजकारण, व्यापार-उद्योग अशा विविध क्षेत्रांत या कर्तृत्ववान माणसांनी जे योगदान दिले; त्याचे `हिरवी पोर्ट्रेट्स'मधून अंशत: दर्शन घडते. हे लेखन केवळ `कोकण प्रशंसापुराण' नाही. त्यातील आत्मचिकित्सा, समाजचिकित्सा, अंतर्मुखता, वास्तव निरीक्षणे आणि समकाळाशी जोडून घेण्याची सकारात्मकता लक्षणीय आहे. `हिरवी पोर्ट्रेट्स'मधल्या व्यक्तिचित्रांना पुरुषोत्तम बेर्डे यांच्या सर्वस्पर्शी कलाभानामुळे दृश्यमानता लाभली आहे. `पोर्ट्रेट'मध्ये Location, Lighting, Composition, Emotion, Technical Settings हे पाच घटक महत्त्वाचे असतात. बेर्डे यांनी यात ध्वनी (Sound) हा आणखी एक घटक मिसळवून या सगळ्याचे एकजीव रसायन केले आहे आणि त्यामुळे ही व्यक्तिचित्रे जिवंत वाटतात. ही सगळी जमिनीशी जोडलेली माणसे आहेत. कोकणभूमीशी घट्ट नातेसंबंध असलेली आहेत. त्यांचे यथार्थ चित्रांकन करताना बेर्डे यांनी जे सामाजिक आणि सांस्कृतिक भान ठेवले आहे, त्यामुळे या ललित लेख / व्यक्तिचित्र संग्रहाची मूल्यात्मकता वाढलेली आहे. डॉ. महेश केळुसकर

एक होता, हुशार आणि कष्टाळू कोंबडा ! तो स्वत: तर काम करायचाच, पण बाकीच्यांनाही कामाला लावायचा. आयते खाण्यापेक्षा स्वत:चे अन्न स्वत: पिकवायची कला त्याने आपल्या मित्रांना कशी शिकवली, ते पाहू या, या मजेशीर गोष्टीत..

No man is an island, says the poet John Donne. He is part of a vast community of people. He lives, grows up, interacts and matures within a community. After the mother's womb, it is the womb of the community which matters the most. The community accommodates us, shapes our personality. It teaches us the importance of sharing and social awareness. A life without a community is like a fish out of water. My family, my village, school, church, parents, siblings, friends, the priests I met, teachers, seminary, agitations, movements, the nature around me, trees, birds and animals, mountains, streams, the sea, they all surround me. So I am never alone...

इलूला त्याचे घरटे आवडत नव्हते. त्याला वेगळे घरटे हवे होते, म्हणून तो इतर पक्ष्यांची घरटी पाहायला गेला. इलूला कुठले पक्षी भेटले, त्यांची घरटी कशी होती, इलूला शेवटी कुठले घरटे आवडले ? वाचूया- इलूचे घरटे

महाराष्ट्राचा गौरवशाली इतिहास अनेक थोर व्यक्तींच्या कर्तृत्वामुळे घडला आहे. पराक्रम, चातुर्य, धाडस, मुत्सद्देगिरी, वैज्ञानिक दृष्टी असे विविध गुण असलेल्या या व्यक्ती म्हणजे इतिहासातील रत्नेच ! वाचू या त्यांच्या स्फूर्तिदायक गोष्टी- इतिहासातील रत्ने

सगळी मुलं सारखी नसतात. कुणी शांत, कुणी बडबडी. कुणी शिस्त पाळणारी, कुणी आळशी. कुणी चित्रकलेत तरबेज, तर कुणी कल्पना लढवण्यात प्रवीण. या पुस्तकात वाचू या, अशाच तल्लख, करामती मुलांच्या गमतीदार गोष्टी- जादुई दरवाजे

माणूस, निसर्ग, शाळा आणि पाखरांसारखी मुलं हे एकनाथ आव्हाड यांचं भावजीवन. त्यातही आई हे त्यांचं परमदैवत. आईचं काळीज आपल्या कवितेतून नेमक्या आणि हृदयस्पर्शी शब्दांतून व्यक्त करताना त्यांचा विशुद्ध आत्मस्वर आपल्याला ऐकू येतो. आईच्या आणि मुलांच्या संदर्भात लिहिलेल्या कविता वाचताना वाटतं, की या कवीमध्ये एक मूल आहे, एक सुजाण शिक्षक आहे आणि छोटे साने गुरुजीही आहेत. माणुसकीवरील प्रगाढ श्रद्धेमुळं जीवनाकडे पाहताना त्यांना 'जगणं होईल हिरवंगार' असं वाटणं नैसर्गिक आहे. माणुसकीचा अमर्याद आशावाद उराशी बाळगणाऱ्या एकनाथ आव्हाड यांना अशाच प्रेरक लेखनासाठी माझे शुभाशीर्वाद. मधु मंगेश कर्णिक

जैववैविध्य आणि अभयारण्ये तुम्ही कधी एखाद्या जंगलाला भेट दिली आहे का ? आपला मोगली, सिंबा आपल्याला आवडतो ना ? मग प्रत्यक्षातले बगिरा, सिंबा, भालू यांच्या संरक्षणाची जबाबदारी ही फक्त सरकारची नाही. आपणही त्यासाठी काही करू शकतो. त्यासाठी जैववैविध्य म्हणजे काय, ती नष्ट होण्याची कारणे काय, अभयारण्ये आणि राष्ट्रीय उद्यानांची आवश्यकता काय, हे माहिती करून घ्यायला हवे. चला, त्यासाठी हे पुस्तक वाचू या. जैववैविध्य आणि अभयारण्ये

जावेद अ़ख्तर म्हणजे एक बहुआयामी व्यक्तिमत्त्व. सलीम-जावेद या जोडगोळीनं एके काळी एकाहून एक यशस्वी चित्रपटांची माळ लावली. त्यानंतरही जावेद यांच्या लेखणीतून किती तरी गाजलेल्या पटकथा अन् कैक संस्मरणीय चित्रपटगीतं उमटली. तरकश अन् लावा या कवितासंग्रहांमध्ये बुद्धी अन् मन, विचार अन् भावनांचा समन्वय त्यांनी साधला. त्यांची चित्रपटकारकीर्द यशानं झळाळणारी, तर त्यांची वेळोवेळी केलेली वक्तव्यं वादाचा धुराळा उडवणारी. आपलं भारतीयत्व, आपला विवेकवाद, आपली धर्मनिरपेक्षता, आपलं एथेइस्ट असणं या सर्वांचा जाहीर स्वीकार करणारे, त्या सार् याचा सार्थ अभिमान बाळगणारे अन् त्यानुसार हिरिरीनं वागणारे जावेदजी. त्यांच्या या बहुरंगी व्यक्तिमत्त्वाच्या विविध पैलूंवर प्रकाश टाकणारं चरित्र.