पिढीजात : आखीवरेखीव वाटा टाळून निर्मिलेली अजरामर कलाकृती.

स्नेही श्रीकांत देशमुख यांनी आपल्या 'पिढीजात'या थोरामोठ्यांकडून बहुवाचित, बहुचर्चित, 

बहुसमिक्षित कांदबरीतून येथील सामाजिक, आर्थिक, प्रशासकीय व राजकीय व्यवस्थेची 'पिढीजात' वर्तणूक कशी शोषक स्वरूपाचीच आहे, याचे आपल्या लेखणीतून त्यांच्या स्वानुभवातील अनुभवकथन केलेले आहेत. त्यामुळे ही कादंबरी काल्पनिक कथानकाधारीत 

नसून वास्तवाधारीत आहे हे नक्की ! 

कोणताही लेखक कोणतीही साहित्यकृती केवळ कल्पनेवर आरूढ होऊन लिहूच शकत नाही. स्वानुभवाच्या धाग्यांची गुंफण त्यात असतेच, हे म्हणणे अतिशयोक्तीचे ठरू नये.

श्रीकांत देशमुख हे माझे सहकर्मी मित्र म्हणून त्यांचे सर्व अनुभव आमच्यासारख्या सहकर्मींच्या पाहणीतले, स्वानुभवातले आणि म्हणून मनाला थेट भिडणारे आहेत.

कादंबरीकाराने वाचकांच्याच वास्तव आयुष्याचे, घटनांचेच चित्र जसेच्या तसे रेखाटले आहे, असे वाटावे इतकी या कादंबरीतील मांडणी वाचकाला जवळची वाटणारी आहे.

सहकार क्षेत्र हे राजकारणगर्भित असले तरी 'पिढीजात'चा नायक नवनाथ शेळके यास राजकीयपेक्षा

प्रशासकीय व्यवस्थेने केलेले विषाक्त दंश अधिक खोल व दिर्घ परिणाम करणारे असल्याची अनुभूती या कादंबरीच्या वाचनातून येते. 

ही कादंबरी पृष्ठसंख्येने (६०४) मोठी वाटत असली तरी प्रत्यक्ष वाचताना ती तशी जाणवत नाही. पानोपानी वाचकाची उत्सुकता वाढवत जाणारी, लेखनाच्या पारंपरिक 'पिढीजात' आखीवरेखीव वाटा सोडून निर्मिलेली अशी ही एक अजरामर व 'पिढीजात' सतत वाचली जात राहणारी अशी साहित्यकृती आहे.

श्रीकांत देशमुख यांनी आपल्या कादंबरीतून नुसते कथानकच मांडलेले नसून येथील संपूर्ण सामाजिक, आर्थिक, प्रशासकीय व राजकीय व्यवस्थेची शल्यचिकित्सा/चिरफाड करून त्या व्यवस्थेच्या माध्यमातून माणूस माणसाकडूनच कोणत्या थरापर्यंत पिळला/गिळला जाऊ शकतो याचा 'ऑंखो देखा हाल' मांडत येथील 'कल्याणकारी' राज्यव्यवस्थेसाठी निर्माण केलेल्या व्यवस्थेतील 'झारीतले…..' कसे, तिचा स्वहितासाठी वापर करतात, या अनुषंगाने कांही महत्वाचे चिंतनीय प्रश्न उपस्थित केलेले आहेत. या प्रश्नांची उत्तरे येथील व्यवस्थेने,खास करून प्रशासकीय व्यवस्थेने आत्मचिंतन करून देणे अपेक्षित आहे.

वाचकांना प्रश्नांकित करून सोडणे, हे या कादंबरीचे वैशिष्ट्य आणि कादंबरीकार स्नेही श्रीकांत देशमुख यांचे

एक दमदार साहित्यीक म्हणून यश आहे!

त्यांच्या या क्षेत्रातील भावी कलाकृती व निरंतर यश संपादनासाठी त्यांना स्नेहपूर्वक हार्दिक शुभेच्छा !!