संकीर्ण

प्रिय मधू गानू, तुमचे लेखन सरळ, साधे, नितळ, निरपेक्ष आणि आतल्या ऊर्मीने लिहिलेले, उत्स्फूर्त आहे. खरे आहे. लेखनाचा विषय झालेली माणसे आणि वाचक यांच्यामध्ये लेखकाचे लेखनकौशल्य उभे नाही. म्हणून आम्हांला वाटले की, या लेखांचे पुस्तक निघाले पाहिजे. पंचाहत्तरी हे निमित्त. विजय तेंडुलकर

निसर्गातील कोणत्याही जातीला वाचविण्याचा खात्रीलायक मार्ग माणसाला सापडणं ही जागतिक महत्वाची गोष्ट् आहे. कारण निसर्गातले जीव माणूस नेहमीच नष्ट करीत असतो. एखादा नवीन जीव निर्माण करणं मात्र त्याला शक्य होत नाही. तेव्हा आहेत ते सर्व जीव वाचवण्याचा आटोकाट प्रयत्न करणं एवढंच त्याच्या हाती उरतं. सायबेरिया ते भरतपूर असा लांब पल्याचा परतीचा प्रवास करणा-या देखण्या क्रौंच पक्षांना वाचवण्यासाठी त्यांचा मागोवा घेत भारत, अमेरिका आणि रशियातील पक्षीतज्ञांनी केलेल्या अथक प्रयत्नांची एका निसर्गप्रेमी, संवेदनाशील मनाने केलेली टिपणे.

अणुवैज्ञानिक म्हणून प्रसिध्द असणारे सुरेश हावरे शिर्डीच्या श्री साईसंस्थानच्या विश्वस्त मंडळाचे अध्यक्षही आहेत आणि अनेक नवोद्योगांना प्रेरणा देणारे यशस्वी उद्योजकही आहेत. विज्ञानातील विवेक आणि श्रद्धेतील सेवाभाव यांची सुयोग्य सांगड घातली की, सत्कार्याला कसे असंख्य धुमारे फुटतात, याचे त्यांनी घडवलेले दर्शना कल्पक तर आहेच, पण प्रयत्नवादाला प्रोत्साहक असे पाठबळ देणारेसुध्दा आहे. गेल्या काही वर्षांत विविध ठिकाणी, निरनिराळ्या प्रसंगी त्यांनी केलेल्या भाषणांमुळे अनेकांना यशाचा मूलमंत्र गवसला. कित्येकांना जीवनातील सुखासमाधानाची गुरुकिल्ली मिळाली. ज्यांनी ज्यांनी ही भाषणे ऐकली, ते ते सारे प्रभावित झाले. त्या भाषणांमध्ये विखुरलेले संस्कारधन संकलित स्वरूपात अधिक व्यापक प्रमाणावर उपलब्ध होण्याची गरज जाणवली. समाजातल्या धडपडणाऱ्या तरूणांना पुढील वाटचालीत दिलासा देऊ शकेल, अशी ही 'शिदोरी' म्हणूनच प्रसिध्द होते आहे. बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वाचे सुरेश हावरे यांचे अनुभवांतून साकारलेले ही प्रेरणादायी बोल. विधायक वातेवरच्या असंख्य पांथस्थांना ही 'शिदोरी' खचितच मोलाची वाटेल.

सगळया विद्या अन् कलांचा अधिपती शिवपार्वतीचा पुत्र अन् कार्तिकेयाचा भाऊ विघ्नहर्ता, मंगलमूर्ती म्हणजे सा-यांचा लाडका गणपतीबाप्पा! पण तुम्हाला माहीत आहे का? अफगाणिस्तान-पाकिस्तानपासून नेपाळ-तिबेट-जपानपर्यंत बांगलादेश-श्रीलंकेपासून थायलंड-इंडोनेशियापर्यंत सा-या आशियात गणेशाची उपासना रूढ होती, कित्येक ठिकाणी आजही चालू आहे. अनेक रूपे, अनेक धर्म, अनेक प्रतीके, अनेक परंपरा, अनेक कथा, अनेक स्तोत्रे- अशा विविधतेने रंगलेल्या, लोकमानसाला कायम मोहवणा-या मोरयाची आगळीवेगळी कहाणी ॥ श्री गणेश॥ आशियाचे आराध्य दैवत

'घरात परंपरेने आलेला सोन्याचा व्यवसाय निष्ठेनं आणि आवडीनं चालू ठेवणाऱ्या एका छोट्याशा उद्योजकाचं हे अनुभवकथन! सोन्याचे दागिने घडतात कसे? मोडतात कसे? गुंतवणूक म्हणून कितपत उपयोगाचे? सोन्याचा कस कसा ओळखायचा? सोन्याच्या लगडी कशा घडतात? सोन्याचा कचरा कसा वेचतात? साध्यासुध्या ग्राहकापासून लबाड, धोकादायक ग्राहकांपर्यंत गमतीजमती सांगणारं - सुवर्णव्यवसायातील आव्हानांचा वेध घेणारं - छोट्यामोठ्या सुवर्णकारांचं, सराफांचं जग चित्रित करणारं -'

जगातील सर्वांत बलवान पुरुष असो की सर्वांत बुद्धिमान पुरुष असो तो एका स्त्रीच्या पोटीच जन्म घेतो. इतिहास असंही सांगतो की, स्त्रीनंच शोधली शेती, स्त्रीनंच साधली प्रगती. स्त्रीनंच घडवली संस्कृती आणि स्त्रीनंच घडवला पुरुष ! मग हा पुरुषच तिचा शत्रू कसा झाला ? स्त्रीला कनिष्ठ, दुय्यम लेखून स्वातंत्र्य तिचं हिरावून घेऊन, तिच्यावरच अत्याचार का करू लागला ? स्त्री आणि पुरुष यांच्यात नैसर्गिक भेद होतेच. त्या भेदांनीच का हा कावा साधला ? भेद तर आहेतच... पण भेद आहेत म्हणून तर आकर्षण आहे, स्त्री-पुरुष मीलनातूनच हे जीवन उमलत असतं. म्हणूनच परस्परांवाचून दोघांचंही अस्तित्व अधुरंच नव्हे, अशक्य आहे ! शिवाय... नर आणि मादी यांखेरीजही स्त्री-पुरुष नात्याचे किती लोभस फुलोरे आहेत. स्त्रियांना मुक्ती हवी असली, तरी पुरुषविरहित जगात का राहायचं आहे ? स्त्रीविरहित जगाची कल्पना पुरुषांनाही अशक्य आहे. मग तरीही स्त्री विरुद्ध पुरुष हा संघर्ष कशासाठी ? खरंच का हा संघर्ष अटळ आहे ? हे पुस्तक, अशा अनेक प्रश्नांवर विचार करण्यासाठी तुम्हांला निश्चित उद्युक्त करील. आणि होय, पुस्तक वाचण्यापूर्वीचे तुम्ही आणि वाचल्यानंतरचे तुम्ही सारखे नसाल... '

'डॉक्टर, तुम्ही लिहिलेल्या प्रत्येक पुस्तकातून, लेखातून; तुम्ही दिलेल्या प्रत्येक व्याख्यानातून, मुलाखतीतून; तुमच्या प्रत्येक उक्तितून अन् कृतीतून विवेकवादाचे पाऊल पुढे पडत राहिले. ही विवेकाची वाटचाल भविष्यातही अशीच चालू राहावी, यासाठीच हा पुस्तक-प्रपंच. '