भाषाविचार

ज्यांची मातृभाषा इंग्रजी नाही त्यांना इंग्रजीत बोलणे अवघड का वाटते? कारण त्यांना मराठीतून विचार करण्याची सवय तात्पुरती बाजूला ठेवून त्यावेळी इंग्रजी भाषेच्या माध्यमातून विचार करावा लागतो. असे दुस-या भाषेशी जुळवून घएणे सर्वांना जमतेच असे नाही. कोणत्याही प्रसंगाबद्दलचा विचार `उत्तम इंग्रजी’ भाषेत मनात आला; तर त्याचे प्रकटीकरणही सुंदरच होणार. चांगले इंग्रजी येण्यासाठी कोणत्या गोष्टी आवश्यक आहेत? पहिली गोष्ट म्हणजे त्या भाषेची आवड हवी. ती समजण्याची विशेष पात्रता – a flair for the language असेल तर काय दुधात साखरच! दुसरी गोष्ट म्हणजे इंग्रजी व्याकरणातील प्रमुख नियमांचे, इंग्रजी भाषेच्या अंगाचे, त्या भाषेतील बारकाव्यांचे ज्ञान असायलाच हवे. तिसरी तितकीच महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे इंग्रजी शब्दसंग्रह समृद्ध असायला हवा. तो नसेल तर वाढवायला या क्षणापासून सुरुवात करा. एका अमेरिकन शिक्षणतज्ज्ञाने म्हटलेच आहे – `Thought is impossoble without words.’’ तुमचा इंग्रजी शब्दसंग्रह वाढवण्यास मदत करणे हेच या पुस्तकाचे प्रयोजन.

इंग्रजी चांगल्या पध्दतीने लिहायला-बोलायला येण्यासाठी मोठा शब्दसंग्रह अवगत हवा आणि अपेक्षित भाव समोरच्या व्यक्तीपर्यंत पोचावा म्हणून कोणता शब्द कोठे व कसा वापरावा, हेही समजायला हवे. नेमके असेच मार्गदर्शन करणारे हे पुस्तक आहे. ‘साप्ताहिक सकाळ’ या नियतकालिकतून सतत गेली कित्येक वर्षे प्रकाशित होत असलेल्या अत्यंत लोकप्रिय सदरातील लेखांचे हे वाचकांच्या आग्रहास्तव प्रसिध्द होणारे संकलन आहे. यापूर्वी प्रकाशित झालेल्या चार भागांप्रमाणेच हा पाचवा भागही तरूण विद्यार्थ्याप्रमाणे जिज्ञासू वाचकांनासुध्दा अत्यंत उपयुक्त वाटेल, यात शंका नाही. हे पुस्तक घ्या, वाचा आणि शब्दांची ‘इंग्रजी श्रीमंती’ साध्य करा...

जगाची संपर्कभाषा किंवा ज्ञानविज्ञानाची माध्यमभाषा म्हणून इंग्रजीचे स्थानमाहात्म्य सर्वांनाच माहीत आहे. त्या भाषेतील शब्दसंपत्ती जवळ असेल, तर कोणत्याही क्षेत्रात यशस्वी होण्याचा मार्ग सुकर होतो, असा अनेकांचा अनुभव आहे. आपल्या अवतीभवती घडणा-या विविध घटनांची माहिती देता देता इंग्रजीतील शब्दांचा अर्थासह परिचय करून देणारे रंजक शैलीतले, ‘साप्ताहिक सकाळ’मधील वाचकप्रिय सदरातले ताजे पन्नास लेख संकलित स्वरूपात जिज्ञासूंच्या हाती देणारे हे पुस्तक... आधीचे पाच भाग घेतलेल्या वाचकांनाही हा सहावा भाग वाचावासा वाटेल आणि हाच भाग प्रथम घेणा-या वाचकांना आधीचे पाचही भाग विकत घेऊन संग्रही ठेवावेसे वाटतील... कारण प्रत्येक भागात दडली आहे अस्सल यशाची एक गुरुकिल्ली!

चागले इंग्रजी वाचायला-लिहायला आणि बोलायला येण्यासाठी मोठा शब्दसंग्रह अवगत हवा आणि अपेक्षित भाव समोरच्या व्यक्तीपर्यंत पोचावा म्हणून कोणता शब्द कोठे व कसा वापरावा, हेही समजायला हवे. नेमके असेच मार्गदर्शन करणारे हे पुस्तक आहे. 'सात्पहिक सकाळ' या नियतकालिकातून मार्च १९९४ पासून आजपर्यंत सतत प्रकाशित होत असलेल्या अत्यंत लोकप्रिय सदरातील लेखांचे हे वाचकांच्या आग्रहास्तव प्रसिद्ध होणारे संकलन आहे. यापूर्वी प्रकाशित झालेल्या सहा भागांप्रमाणेच हा सातवा भागही तरूण विद्यार्थ्यांप्रमाणेच इंग्रजीच्या जिज्ञासू वाचकांनासुद्धा अत्यंत उपयुक्त वाटेल, अशी खात्री आहे. हे पुस्तक घ्या, वाचा आणि शब्दांची 'इंग्रजी श्रीमंती' साध्य करा...

मराठी भाषेच्या शुध्दीकरणाच्या उद्देशाने तिचे आत्यंतिक संस्कृतीकरण इष्ट की अनिष्ट, दैनंदिन जीवनातील संभाषणात किती विविध व मजेदार वैशिष्टये असतात, पाश्चात्त्य वाक्यसर्जक व्याकरणाच्या नियमांच्या आधारे भाषेच्या अंगभूत सामर्थ्याचा व सौन्दर्याचा कसा शोध-बोध घेता येतो, काही प्राचीन मराठी शब्दांच्या पुनरुज्जीवनाच्या मदतीने मराठी भाषेतील लिहिण्या-बोलण्यात कसा ठसठशीतपणा व टवटवीतपणा आणता येईल, भाषान्तर ही एक कशी आव्हानात्मक व कष्टसाध्य कला आहे, इत्यादी प्रश्नांची सोदाहरण व साधार चर्चा करीत मराठी भाषेच्या सामर्थ्यावर प्रकाश टाकणारे आणि मराठी भाषेचे सौष्ठव प्रत्ययास आणून देणारे हे निबंध सर्वसाधारण वाचकांबरोबरच चिकित्सक अभ्यासकांनाही खचित वाचनीय वाटतील.